ನಾಡು- ನುಡಿ: ಮರುಚಿಂತನೆ- ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ಭಾಗ 3

ಬಿ. ಎಲ್ ಶಂಕರ್, ಮಾಜಿ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ: ಶಿವಕುಮಾರ್ ಪಿ.ವಿ

80 ಮತ್ತು 84ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅನಾಹುತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. 84ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಓಟುಗಳು. ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಥವಾ ದೇಶದ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಂತಹ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಕೊಲೆಯಾಯ್ತು ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೊತೆಗಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಂಶವೇ ಮುಖ್ಯವಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ, ಆಗ ಒಂದೇ ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ಮತಗಳು ಚಲಾವಣೆಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಯೋಗ್ಯರು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವಂತಹ ಅನೇಕರು ಸೋತು ಬಿಟ್ಟರು. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಅಟಲ್ಜಿ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರೇ ಸೋತುಬಿಟ್ಟರು.ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿಯವರಿಗಿಂತ ಒಬ್ಬ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸದೀಯ ಪಟುವಿನ ಹೆಸರು ಹೇಳುವುದೇ ಕಷ್ಟ. ಇಡೀ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಮುಖರು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಟಲ್ಜಿ ಕೂಡಾ ಒಬ್ಬರು.ಹೀಗೆ ಅವರದಲ್ಲದೇ ಇರುವಂತಹ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಯಾರೋ ಒಬ್ಬತಜ್ಞರು ಹೇಳುವಂತೆ; ‘Truth is not determined by mejarity votes’ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೇ ಆಗಬೇಕು, ಸತ್ಯದ ಪರವಾಗೇ ಚುನಾವಣೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಇರಬೇಕು ಎಂದೇನಿಲ್ಲ. ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತೀರ್ಮಾನ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ issue ಮುಖ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ, ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ issue ಯಾವುದು ಎಂದರೆ, ಮತ್ತೆ ವಿ.ಪಿ.ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮಂಡಲ್ issue ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ರಥಯಾತ್ರೆ. ಆಗ ಪರಸ್ಪರ Conflicting ಐಡಿಯಾಲಜಿಗಳು ಎದುರುಬದರಾದವು. ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೊಡುವಂತಹ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುಂದೆ ಬಂದವು. ಅಂದರೆ, ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗುವವನು ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಪರವಾಗಿ ಇರಬೇಕೆನ್ನುವಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಿತು. ಆದರೂ, ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಚಾರವೇನೂ ಮೂಡಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಛಿದ್ರವಾದ ವಿಚಾರಗಳಿದ್ದವು.ಆದರೆ issue ಮಾತ್ರಹಿಂದುಳಿದವರ ಸಬಲೀಕರಣ, ಅವರಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನುಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು. ಈ ವಿಚಾರಗಳು ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದವು.

ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಎನ್ನುವುದು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ನಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಆಗುವಂತಹುದು. ನಾನು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ 94ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದೆ. ಅದು ನನ್ನ ಮೊದಲನೇ ಚುನಾವಣೆ .(ಒಂದು ಸಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದೆ.ಮತ್ತೊಂದು ಸಾರಿ ಸೋತೆ.) ಆಗ ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿ ನಾನು ತುಳು ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಿಫಾರಮೇಶನ್, ಹಿಂದೆ ಗೇಣಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರೆಲ್ಲಾ ಈಗ ಭೂ ಮಾಲಿಕರಾಗಿದ್ದೀರಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಭೂಮಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎನ್ನುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಕಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ವರದಿ ನನ್ನ ಬಳಿ ಇತ್ತು. ನನ್ನ ಜೊತೆ ಗೋಪಾಲ ಭಂಡಾರಿಯವರು ಇದ್ದರು. ಆಗ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗ ಕೇಳಿದ. ‘ಅದಾಯ್ತು ಸಾರ್, ನೀವು ಮಾಡಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ಹೌದು, ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯವರು ಇದೆಲ್ಲಾ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ನಿಜ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಸುಮಾರು ಸರಿ ಓಟು ಕೂಡ ನಾವು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಯ್ತು. ಈಗ ನಮ್ಮ ವಿಷಯ ಹೇಳಿ. ನಮಗೀಗ ಬೇಕಾದಂತಹ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಈಗ ನೀವು ಮಾತನಾಡಿದ್ದು ಅದು ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜನ ಕಾಲದ ವಿಷಯವಾಯ್ತು’ ಎಂದ. ಅವನು ಇಷ್ಟು ಮಾತಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಅವನಿಗೆ ಭೂಮಿ ಹಕ್ಕು ಸಿಕ್ಕು, ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯನಾಗಿ,ಅದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿರುವುದು. ಅಂದ್ರೆ ಅವನ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದೆ ಭೂಮಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅವನ ತಂದೆ, ಅಜ್ಜಂದಿರು ಓಟು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಈಗ ನನ್ನ ಕತೆ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಅವನ ವಿಚಾರ. ಅಂದರೆ,ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಅಪ್ಪ ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಓಟು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ ಹಿಂದಿನ ನಾವು ಮಾಡಿರುವ ಕೆಲಸದ ಕಾರಣದಿಂದ.ಆದರೆ, ಮಗ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಮಗನ ವಿಚಾರವೇ ಬೇರೆ ಇದೆ.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರೊಬ್ಬರ ಪರ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ, ಒಬ್ಬರು ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲದಿರುವಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ. ಓಟು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಇತರ ಯಾವ ಕೆಲಸಗಳು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. .ನಾವು ಎಷ್ಟು ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದರೂ, ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ‘ಪುರುಸೊತ್ತು ಇತ್ತು ನಡೆದ್ರಿ’ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಕಮಿಟ್ಮೆಂಟಿಗೋಸ್ಕರ ನಡೆದ್ರಿ ಅಂತ ಯಾರೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರುಸೊತ್ತಿತ್ತು ನಡೆದ್ರಿ, ಪುರುಸೊತ್ತಿದೆ ಬಿಡು ನಡಿತಾನೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಷ್ಟು ಪುರುಸೊತ್ತು ಇರೋದಿಲ್ಲ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಡೆದವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು ನಡೆಯೋದು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ಅಂತ.ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಆಗಬಹುದು ಅಂತ ಲೆಕ್ಕ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಇಂತಹ ಯಾವ ಅಂಶಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಉಲ್ಟಾ ಹೊಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುತ್ತವೆ ಅಷ್ಟೇ.

ಹೀಗೆಯೇ, ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ 18 ವರ್ಷದವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ತಕ್ಷಣ, ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ತೀರಿದ ನಂತರ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಓಟು ಹಾಕಲಿಲ್ಲ. ಯದ್ವಾತದ್ವ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು 89ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ.ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯಿಂದ ನಮಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಓಟು ಹಾಕಬೇಕು ಎನ್ನುವಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಯಾವಾಗ ಜನರು ಮತ್ತೆ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ನ ಪರವಾಗಿ ಬಂದರು ಎಂದರೆ, ಪಿ.ವಿ. ನರಸಿಂಹರಾವ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಇವರು ಮತ್ತು ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಲಿಬರಲೈಸೇಷನ್, ಪ್ರೈವೇಟೈಸೇಷನ್, ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಷನ್ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಆ ನಂತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಲ್ಲ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಗ ಯುವಜನತೆ ಸಬಲವಾಗಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದು ಸಾವಿರ ಸಂಬಳ ನೋಡುವುದೇ ಕಷ್ಟ ಎನ್ನುವಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ಸಂಬಳವನ್ನು ಎಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದರೋ ಆಗ ಯುವ ಜನತೆಯೆಲ್ಲಾ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಎಂದರೆ, ಯುವಜನತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಕೊಡುವುದು, ಅವರನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಯಿತು. ಉಳಿದಿರುವ ವಿಚಾರಗಳೆಲ್ಲ ಗೌಣವಾದವು ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. ಜಾತಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ಮತದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು. ಹಿಂದೆ ಇದೇ ವಿಚಾರಗಳು ಸಬಲೀಕರಣದ issueಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ, ಈ ವಿಚಾರಗಳು Divisive  ವಿಚಾರಗಳಾಗಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಯುವಜನತೆಯ ವಿಚಾರಗಳೇ Empowering issueಗಳಾದವು. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.

ಇದಾದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಲಿಬರಲೈಸೇಷನ್, ಪ್ರೈವೇಟೈಸೇಷನ್, ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಷನ್ನ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಭ್ರ್ರಷ್ಟಾಚಾರವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಾದ ತಕ್ಷಣ ಪುನಃ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ issue ಬೇರೆಯಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.ಇವತ್ತಿನ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಚಾರಗಳು ಇದ್ದರೂ ಕೂಡಾ ಭ್ರ್ರಷ್ಟಾಚಾರ Focal point ಆಗಲಿಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.ಅಂದರೆ ಈಗಿರುವಂತಹ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು issue ಅಂದರೆ ಅದು Curruption. ಇದೇ ಈಗ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಆಗಿರುವಂತಹ ವಿಚಾರ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾರಣ ಕರ್ತೃಗಳಾಗಿರುವವರು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಹಾಗಾಗಿ Curruption ಇದೆ ಎನ್ನುವಂತಹ ವಿಚಾರ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಜನರಿಗೆಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಧಾನ ಇರುವುದರಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದವರ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತರು. ಆದರೆ, ಒಂದು ತಿಂಗಳಾಗುವುದರ ಒಳಗಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಆಪ್ ಪಕ್ಷದವರಿಗೂ ಕೂಡಾ ಕೆಲವು ಅನುಭವಗಳಾದವು. ಈ ಪಕ್ಷದವರು ಮೊದಲು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದು ಏನು?ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿರುವವನ ಮೇಲೆ ಏನಾದರು ಒಂದು ಕೇಸ್ ದಾಖಲಾಯ್ತು ಅಂದರೆ ಅವನು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಇರುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಹೊರಗೆ ಹೋಗತಕ್ಕದ್ದು ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ದೆಹಲಿಯ ಕಾನೂನು ಮಂತ್ರಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಸ್ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದೆ. ಈಗ ಆ ಪಕ್ಷದವರು ಏನು ಹೇಳ್ತಾರೆ?ಅದೇನು ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡುವಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧವೇನಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಪಕ್ಷಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದು ಏನು? ಆರೋಪಗಳಿವೆ ಅಷ್ಟೇ, ಅದು ಅಪರಾಧವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇರುವುದು ಆರೋಪಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡಬೇಕೋ, ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡಬೇಕೋ?ಎಂಬುದು. ಆರೋಪಿ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿವೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಅಂದರೆ ಅದು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಒಂದು ವಿಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದಾಗಿತ್ತು. ..(ಮುಂದುವರೆಯುವುದು)

ಭಾಗ 1

ಭಾಗ 2